Wywiady i reportażeWydarzenia
Więcej o świętychW liturgii, zwyczaje
RefleksjePrezentacje, opracowania
Nowe książkiLudzie
LokalneKultura, w prasie
InternetFormacja i nauka
DokumentyBiblioteka serwisu
AktualnościKlasztory franciszkańskie
Na świecie800-lecie franciszkanów
Wiadomości z tematu: Aktualności:
Krnov: formacja do bycia świętymi
Taszkent: polski kościół w Uzbekistanie
Kalwaria: znani i lubiani u franciszkanów
Kraków: jak piękny jest Bóg
Rychwałd: razem na trzecim szczycie
Kalwaria Pacławska: razem ku wolności
Bołszowce: Fundacja, Odpust i Spotkanie Młodych
Prasa: rodzina nie tylko na zdjęciu
Kraków: biegnąc razem do Galilei
Kalwaria Pacławska: Pan daje ziarno wolności!
Aregua: „franciszkańskie” dzieci w Paragwaju
Warszawa: szkaplerz - znak zbawienia
Kalwaria: jutro początek wolności
Guarambaré: podarować lepszą przyszłość
Rychwałd: „Święć się imię Twoje…”
Bratysława: czwarty spływ parafialny
Wrocław: nowy etap remontu elewacji
Rychwałd: zdobyty pierwszy szczyt – Hala Boracza
Bratysława: parafialna pielgrzymka do Sastin
Kalwaria: już niedługo wolność!
   Następne Następne
Franciszkanie w Kaliszu
2011-01-24 10:51:22
Kalisz uważany jest za najstarsze miasto w Polsce, od początków lokacji Kalisza franciszkanie wnosili swój wkład w jego kulturę, naukę i religię.

Rozwój Kalisza związany był z położeniem na Bursztynowym Szlaku, łączącym cesarstwo rzymskie z basenem Morza Bałtyckiego. Zdaniem wielu historyków, pod nazwą "Calisia" wymienił je Ptolemeusz, w wydanym w 142 roku n.e. "Wstępie do geografii".

Kalisz lokowany został przez księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego w 1257 roku. Z dawnej osady zmienił się w szybko rozwijający się gród, w czym duży udział mieli franciszkanie. Wraz z osiedleniem się zakonników w roku 1257, rozpoczął się nowy okres w dziejach grodu. Franciszkanie wprowadzili nowatorską technologię murowanego, ceglanego budownictwa sakralnego, założyli szkołę oraz aptekę, ich klasztor stanowił integralną część systemu obronnego miasta.

Franciszkanów sprowadził do Kalisza w roku 1257 książę Bolesław Pobożny, którego żoną była Jolanta (1244-1304), późniejsza klaryska i błogosławiona. Oboje prowadzili działalność społeczną i charytatywną. Dzięki ich staraniom powstały jeszcze cztery inne klasztory franciszkańskie: w Śremie (1270), Gnieźnie (po 1273), Pyzdrach (1277) i Obornikach (1292).

W roku 1256 książę Bolesław rozpoczął budowę drewnianego kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Było to trzy lata po jego kanonizacji, która odbyła się w roku 1253 w Asyżu. W roku 1257 na miejscu kościoła drewnianego rozpoczęła się budowa kościoła kamiennego (zakończono ją w roku 1283), przy którym oficjalnie 13 czerwca 1257 roku założono klasztor franciszkanów. Prawnie zatwierdziła go kapituła zakonna, obradująca w tym samym roku w Inowrocławiu.

W roku 1339 Kazimierz Wielki otoczył kościół i klasztor murem obronnym oraz przebudowywał świątynię z bazylikowej na halową. Z tego okresu pochodzi zakrystia ze skarbcem oraz refektarz zwany "kazimierzowskim". Po wielkich pożarach, w latach 1537 i 1559, ponownie konsekrowano kościół w roku 1632.

Zakonnicy początkowo mieszkali w klasztorze drewnianym. Już w XIII wieku działała w nim szkoła zakonna. W XVII stuleciu franciszkanie zbudowali klasztor murowany. Dobudowali do niego skrzydła i założyli przy nim aptekę dla mieszkańców miasta. W klasztorze odbywały się kapituły prowincji, mieściła się w nim siedziba prowincjała oraz kustosza kustodii kaliskiej, którą tworzyły domy w Kaliszu, Radziejowie, Pyzdrach, Bełchatowie, Nieszawie i Radomsku.

W drugiej połowie XVII wieku i w XVIII stuleciu w klasztorze działała jedna z trzech (obok Lwowa i Wilna) franciszkańskich szkół zakonnych, w której wykładano filozofię, teologię oraz języki biblijne. Od maja do listopada 1716 roku studiował tu franciszkanin bł. Rafał Chyliński (1694-1741). Po przyjęciu święceń kapłańskich przebywał on w Kaliszu powtórnie, przez kilka miesięcy w 1721 roku był tu spowiednikiem. Pod koniec XVIII wieku w celi, w której mieszkał Rafał Chyliński, zakonnicy umieścili kaplicę ku jego czci.

W XVIII wieku franciszkanie powiększyli klasztor o drugie piętro, umieszczając tam studium filozofii oraz nowicjat. Krużganki klasztorne na początku XVIII stulecia ozdobione zostały obrazami autorstwa franciszkańskiego malarza Adama Swacha.

W okresie zaboru pruskiego, w roku 1798 franciszkanie zostali usunięci z klasztoru, umieszczono ich w kaliskim klasztorze kanoników regularnych laterańskich. Klasztor franciszkański przebudowano i zamieniono na więzienie. Po wkroczeniu do Kalisza wojsk napoleońskich i utworzeniu w roku 1806 Księstwa Warszawskiego, franciszkanom oddano parter jednego skrzydła klasztoru. W pozostałej części zabudowań, aż do 1857 roku mieściło się więzienie.

Po upadku Księstwa Warszawskiego w 1815 roku Kalisz znalazł się w granicach Królestwa Polskiego. Wieloletnie starania franciszkanów o odzyskanie klasztoru zakończyły się dopiero w 1858 roku. Zakonnicy rozpoczęli wówczas remont kościoła oraz prace budowlane w klasztorze, którego część pozostawała nadal w rękach władz rządowych.

W 1864 roku wydany został ukaz carski, na mocy którego dokonano kasaty zakonów działających na terenie Królestwa Polskiego. Klasztor w Kaliszu pełnił funkcję tzw. "klasztoru etatowego". Przywieziono do niego ponad sześćdziesięciu franciszkanów z piętnastu zniesionych klasztorów, oddano ich pod bezpośredni zarząd biskupa diecezjalnego.

W 1902 roku kaliski klasztor franciszkanów został skasowany ostatecznie, jego mieszkańcy musieli opuścić miasto. Kościół znalazł się pod opieką duchowieństwa diecezjalnego. W klasztorze, od końca XIX wieku aż do 1989 roku mieściły się różnego rodzaju szkoły.

W czasie I wojny światowej prawie w stu procentach zniszczona została staromiejska zabudowa Kalisza. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku franciszkanie powrócili do miasta. Prowadzone w latach 20-tych i 30-tych prace XX wieku przywróciły miastu dawny wygląd, odbudowano wówczas również kościół i klasztor franciszkański.

Podczas II wojny światowej Kalisz wcielony został do tzw. Kraju Warty. Franciszkanie kolejny raz musieli opuścić miasto w roku 1941, skąd władze okupacyjne usunęły ich za udział w działalności konspiracyjnej. W klasztorze urządzono wówczas pomieszczenia dla żandarmerii oraz szpital dziecięcy.

W 1945 roku franciszkanie powrócili do miasta, rozpoczynając remont kościoła po zniszczeniach wojennych. W 1966 roku zakończono renowację świątyni oraz odnawianie wszystkich ołtarzy. 18 listopada 1978 roku biskup włocławski Jan Zaręba erygował przy kościele franciszkanów parafię. W maju 1989 roku z budynków klasztornych wyprowadziła się szkoła.

Obecnie tak, jak poprzez wszystkie stulecia obecności w Kaliszu, franciszkanie zajmują się głównie działalnością duszpasterską. Wiele czasu i serca wkładają w dalszą renowację swoich obiektów. W latach 2001-2005 odbywał się remont dachu nad prezbiterium i nawą główną, odnowiono także wieżyczkę z sygnaturką. Odrestaurowano również zabytkową salę dawnego refektarza.

opr. wp

Na zdjęciach: 1-3) widok na kościół i klasztor franciszkanów w Kaliszu, 4) wnętrze świątyni, 5) krużganki klasztorne, 6) Księga Bracka klasztoru w Kaliszu / fot. OFMConv, Kalisz


W internecie: Franciszkanie w Kaliszu.
Szklarska Poręba: diamentowy jubileusz święceń kapłańskich
W niedzielę 13 lipca w parafii w Szklarskiej Porębie o. Maksymilian Januszkiewicz (l. 92) świętował diamentowy jubileusz prezbiteratu.
Santiago: franciszkanie na szlaku św. Jakuba
Od 1 do 28 czerwca franciszkanie: br. Marcin Guzik i o. Aleksander Paprzycki odbyli pieszą pielgrzymkę do Grobu św. Jakuba Apostoła w Santiago de Compostela.
Kalwaria: szlaki Maryi
Po szlakach maryjnych i franciszkańskich Podkarpacia i Bieszczad wędrowała pielgrzymka parafii Wniebowstąpienia Pańskiego z warszawskiego Ursynowa.
Refleksje: wiara i nauka
O. Stanisław Jaromi jest wśród autorów monografii „Relacja nauka-wiara. Nowe ujęcie dawnego problemu”, będącej owocem 55. Tygodnia Filozoficznego, jaki odbył się na KUL w 2013 r.
Asyż: Prymas u św. Franciszka
Prymas Polski Wojciech Polak odwiedził Asyż po spotkaniu z papieżem Franciszkiem, które miało miejsce w uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła w Watykanie.
GŁOGÓWEK: 750 LAT MUZYKI

Oo 750 lat w klasztorze franciszkanów w Głogówku jest pielęgnowana tradycja najwyższej klasy muzyki, kontynuowana przez Loretańskie Wieczory Organowe.

copyright © franciszkanie.pl 2001-2012, więcej o franciszkanie.pl - [ statystyki ] - kontakt - Strefa użytkowników Strefa - nowa wersja