Wywiady i reportażeWydarzenia
Więcej o świętychW liturgii, zwyczaje
RefleksjePrezentacje, opracowania
Nowe książkiLudzie
LokalneKultura, w prasie
InternetFormacja i nauka
DokumentyBiblioteka serwisu
AktualnościKlasztory franciszkańskie
Na świecie800-lecie franciszkanów
Wiadomości z tematu: Aktualności:
Niepokalanów: Michał Lorenc u franciszkanów
Rychwałd: bez pokus na Babiej Górze
Kwidzyn: gospel z Wybrzeża Kości Słoniowej
Niepokalanów: 75-lecie Prowincji Niepokalanej
Refleksje: pielgrzymka zielonym wydarzeniem
Sanok: wszystko w rękach Niepokalanej
Słowacja: podróż w nieznane
Kalwaria: dziękczynienie za św. Jana Pawła II
Niepokalanów: Maksymilian na falach krótkich
Nairobi: 30 lat franciszkanów w Kenii
Ogłoszenia: wolność i wdzięczność
Ludzie: wspominając św. Maksymiliana
Pariacoto: znów wraca przeszłość?
Oświęcim: niech męczeństwo oddali nienawiść
Kalwaria: trwa Wielki Odpust Wniebowzięcia
Pariacoto: dla franciszkańskich męczenników
Warszawa: Jarmark św. Jacka już 15-17 sierpnia
Kalwaria: o beatyfikację Wenantego Katarzyńca
Chęciny: wakacyjna franciszkańska Przystań
Dąbrowa Górnicza: do Częstochowy przez Antoniego
   Następne Następne
Franciszkanie w Kaliszu
2011-01-24 10:51:22
Kalisz uważany jest za najstarsze miasto w Polsce, od początków lokacji Kalisza franciszkanie wnosili swój wkład w jego kulturę, naukę i religię.

Rozwój Kalisza związany był z położeniem na Bursztynowym Szlaku, łączącym cesarstwo rzymskie z basenem Morza Bałtyckiego. Zdaniem wielu historyków, pod nazwą "Calisia" wymienił je Ptolemeusz, w wydanym w 142 roku n.e. "Wstępie do geografii".

Kalisz lokowany został przez księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego w 1257 roku. Z dawnej osady zmienił się w szybko rozwijający się gród, w czym duży udział mieli franciszkanie. Wraz z osiedleniem się zakonników w roku 1257, rozpoczął się nowy okres w dziejach grodu. Franciszkanie wprowadzili nowatorską technologię murowanego, ceglanego budownictwa sakralnego, założyli szkołę oraz aptekę, ich klasztor stanowił integralną część systemu obronnego miasta.

Franciszkanów sprowadził do Kalisza w roku 1257 książę Bolesław Pobożny, którego żoną była Jolanta (1244-1304), późniejsza klaryska i błogosławiona. Oboje prowadzili działalność społeczną i charytatywną. Dzięki ich staraniom powstały jeszcze cztery inne klasztory franciszkańskie: w Śremie (1270), Gnieźnie (po 1273), Pyzdrach (1277) i Obornikach (1292).

W roku 1256 książę Bolesław rozpoczął budowę drewnianego kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Było to trzy lata po jego kanonizacji, która odbyła się w roku 1253 w Asyżu. W roku 1257 na miejscu kościoła drewnianego rozpoczęła się budowa kościoła kamiennego (zakończono ją w roku 1283), przy którym oficjalnie 13 czerwca 1257 roku założono klasztor franciszkanów. Prawnie zatwierdziła go kapituła zakonna, obradująca w tym samym roku w Inowrocławiu.

W roku 1339 Kazimierz Wielki otoczył kościół i klasztor murem obronnym oraz przebudowywał świątynię z bazylikowej na halową. Z tego okresu pochodzi zakrystia ze skarbcem oraz refektarz zwany "kazimierzowskim". Po wielkich pożarach, w latach 1537 i 1559, ponownie konsekrowano kościół w roku 1632.

Zakonnicy początkowo mieszkali w klasztorze drewnianym. Już w XIII wieku działała w nim szkoła zakonna. W XVII stuleciu franciszkanie zbudowali klasztor murowany. Dobudowali do niego skrzydła i założyli przy nim aptekę dla mieszkańców miasta. W klasztorze odbywały się kapituły prowincji, mieściła się w nim siedziba prowincjała oraz kustosza kustodii kaliskiej, którą tworzyły domy w Kaliszu, Radziejowie, Pyzdrach, Bełchatowie, Nieszawie i Radomsku.

W drugiej połowie XVII wieku i w XVIII stuleciu w klasztorze działała jedna z trzech (obok Lwowa i Wilna) franciszkańskich szkół zakonnych, w której wykładano filozofię, teologię oraz języki biblijne. Od maja do listopada 1716 roku studiował tu franciszkanin bł. Rafał Chyliński (1694-1741). Po przyjęciu święceń kapłańskich przebywał on w Kaliszu powtórnie, przez kilka miesięcy w 1721 roku był tu spowiednikiem. Pod koniec XVIII wieku w celi, w której mieszkał Rafał Chyliński, zakonnicy umieścili kaplicę ku jego czci.

W XVIII wieku franciszkanie powiększyli klasztor o drugie piętro, umieszczając tam studium filozofii oraz nowicjat. Krużganki klasztorne na początku XVIII stulecia ozdobione zostały obrazami autorstwa franciszkańskiego malarza Adama Swacha.

W okresie zaboru pruskiego, w roku 1798 franciszkanie zostali usunięci z klasztoru, umieszczono ich w kaliskim klasztorze kanoników regularnych laterańskich. Klasztor franciszkański przebudowano i zamieniono na więzienie. Po wkroczeniu do Kalisza wojsk napoleońskich i utworzeniu w roku 1806 Księstwa Warszawskiego, franciszkanom oddano parter jednego skrzydła klasztoru. W pozostałej części zabudowań, aż do 1857 roku mieściło się więzienie.

Po upadku Księstwa Warszawskiego w 1815 roku Kalisz znalazł się w granicach Królestwa Polskiego. Wieloletnie starania franciszkanów o odzyskanie klasztoru zakończyły się dopiero w 1858 roku. Zakonnicy rozpoczęli wówczas remont kościoła oraz prace budowlane w klasztorze, którego część pozostawała nadal w rękach władz rządowych.

W 1864 roku wydany został ukaz carski, na mocy którego dokonano kasaty zakonów działających na terenie Królestwa Polskiego. Klasztor w Kaliszu pełnił funkcję tzw. "klasztoru etatowego". Przywieziono do niego ponad sześćdziesięciu franciszkanów z piętnastu zniesionych klasztorów, oddano ich pod bezpośredni zarząd biskupa diecezjalnego.

W 1902 roku kaliski klasztor franciszkanów został skasowany ostatecznie, jego mieszkańcy musieli opuścić miasto. Kościół znalazł się pod opieką duchowieństwa diecezjalnego. W klasztorze, od końca XIX wieku aż do 1989 roku mieściły się różnego rodzaju szkoły.

W czasie I wojny światowej prawie w stu procentach zniszczona została staromiejska zabudowa Kalisza. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku franciszkanie powrócili do miasta. Prowadzone w latach 20-tych i 30-tych prace XX wieku przywróciły miastu dawny wygląd, odbudowano wówczas również kościół i klasztor franciszkański.

Podczas II wojny światowej Kalisz wcielony został do tzw. Kraju Warty. Franciszkanie kolejny raz musieli opuścić miasto w roku 1941, skąd władze okupacyjne usunęły ich za udział w działalności konspiracyjnej. W klasztorze urządzono wówczas pomieszczenia dla żandarmerii oraz szpital dziecięcy.

W 1945 roku franciszkanie powrócili do miasta, rozpoczynając remont kościoła po zniszczeniach wojennych. W 1966 roku zakończono renowację świątyni oraz odnawianie wszystkich ołtarzy. 18 listopada 1978 roku biskup włocławski Jan Zaręba erygował przy kościele franciszkanów parafię. W maju 1989 roku z budynków klasztornych wyprowadziła się szkoła.

Obecnie tak, jak poprzez wszystkie stulecia obecności w Kaliszu, franciszkanie zajmują się głównie działalnością duszpasterską. Wiele czasu i serca wkładają w dalszą renowację swoich obiektów. W latach 2001-2005 odbywał się remont dachu nad prezbiterium i nawą główną, odnowiono także wieżyczkę z sygnaturką. Odrestaurowano również zabytkową salę dawnego refektarza.

opr. wp

Na zdjęciach: 1-3) widok na kościół i klasztor franciszkanów w Kaliszu, 4) wnętrze świątyni, 5) krużganki klasztorne, 6) Księga Bracka klasztoru w Kaliszu / fot. OFMConv, Kalisz


W internecie: Franciszkanie w Kaliszu.
Albania: Porcjunkula w nowym kośclele
Franciszkanie ze słowackiej kustodii obchodzili w tym roku święto odpustu Porcjunkuli w albańskiej miejscowości Jar po raz pierwszy w nowym kościele.
Głogówek: pomnik św. Franciszka
Z okazji 750-lecia obecności franciszkanów w Głogówku na Opolszczyźnie u bramy miasta stanął 2 sierpnia pomnik św. Franciszka z Asyżu.
Lubomierz: 100 lat kościoła
Na przełomie lipca i sierpnia (31 lipca–2 sierpnia) we franciszkańskiej parafii w Lubomierzu k. Mszany Dolnej odbyły się uroczystości jubileuszowe 100-lecia kościoła.
Chęciny: Anna German z Uzbekistanu
27 lipca u Franciszkanów w Chęcinach odbył się koncert utworów Anny German w wykonaniu duetu klasycznego z Uzbekistanu - pierwszej Ojczyzny piosenkarki.
Kalwaria: wyjść wolnym
„Wyjdź z tego wzgórza wolny”- z takim apelem zwrócił się do ponad tysiąca młodych ludzi o. Piotr Reizner na zakończenie 27. Franciszkańskiego Spotkania Młodych.
BOŁSZOWCE: RADOŚĆ EWANGELII

Na tegoroczne Spotkanie Młodych w Bołszowcach (Ukraina) przybyło ponad trzystu uczestników. Z Polski przyjechała młodzież, która pomagała w organizacji tego wydarzenia.

copyright © franciszkanie.pl 2001-2012, więcej o franciszkanie.pl - [ statystyki ] - kontakt - Strefa użytkowników Strefa - nowa wersja