Franciszkanie.pl - serwis informacyjnyFranciszkanie.pl - serwis informacyjny

Indumenta episcopalia – nowość na rynku wydawniczym

13.03.2021 . kg

Franciszkanie.pl | Redakcja portalu

Na rynku wydawniczym ukazała się nowa franciszkańska pozycja książkowa wydana przez Wydawnictwo Benedyktynów „Tyniec”. Autorem monografii pt. „Pontyfikalia biskupie w zbiorach klasztorów Braci Mniejszych Konwentualnych” jest o. Rafał Antoszczuk OFMConv.

Trudno nie zgodzić się z autorem monografii, który zauważa: „Zagadnienie zbiorów pontyfikalnych, jakie znajdują się we franciszkańskich zbiorach, w dalszym ciągu rodzi wiele pytań pozostawionych bez odpowiedzi. Strychy, piwnice, zakamarki klasztorne, a niekiedy i kościelne magazyny, a także archiwa, kryją prawdziwe skarby, które w dalszym ciągu czekają na swe ‘uwolnienie’ od zapomnienia i fachowe opracowania. Badania o charakterze interdyscyplinarnym mogą pomóc w dalszych badaniach tego zagadnienia. Zbiór pontyfikaliów odkrytych stanowi ważne źródło o czasie minionym”.

Wspomniana monografia opisuje pontyfikalia biskupie, czyli paramenty używane przez biskupów, jakie znajdują się w zbiorach klasztorów franciszkanów w Polsce. Warto tu nadmienić, że jest to rzeczywistość, jak dotąd niezbyt głęboko znana nawet samym franciszkanom, i która nie funkcjonowała w świadomości zakonnej spadkobiercom św. Franciszka w Polsce. Autor, o. Rafał Maria Antoszczuk z Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, sam podjął nieznany temat pontyfikaliów, jakie istnieją w zbiorach wybranych klasztorów franciszkańskich i na postawie własnych poszukiwań i badań nie tylko opisał odnalezione precjoza, ale wskazał na potrzebę dalszego odkrywania zawartości zakonnych zasobów zabytkowych oraz ich opracowywania.

Monografia prezentuje pontyfikalia z klasztorów franciszkańskich z Krakowa, Kalwarii Pacławskiej, Przemyśla, Łodzi-Łagiewnik, Lwowa i Niepokalanowa. Największa grupa omawianych obiektów pochodzi z Krakowa i Przemyśla, w pozostałych klasztorach bowiem znajdują się pojedyncze paramenty. Autor z właściwą sobie kompetencją odszukał i fachowo opisał eksponaty wskazując na ich pochodzenie, czas i miejsce wykonania, właściciela oraz miejsce i okoliczności przechowywania. Autor wyjaśnia także powielane błędne zapisy i informacje dotyczące paramentów, które niejednokrotnie są cytowane i powielone w istniejących już publikacjach. Dlatego właśnie opracowanie to stanowi także apel o rzetelne i prawdziwe przedstawiania wyników badań.

Ze względu na małą świadomość istnienia paramentów w zbiorach franciszkańskich, braku odpowiednich opracowań na ten temat, a nawet braku ich obecności w katalogach zabytków sztuki, niniejszą monografię można określić jako pionierską, a prezentowane jej treści, mimo że niektóre z nich były publikowane przez autora w formie artykułów, zebrane w całość, stanowią swoiste novumw tym temacie.

W celu opracowania tematu monografii zostały wykorzystane źródła archiwalne, opracowania oraz relacje osób dotyczące przechowywanych przez franciszkanów pontyfikaliów. W publikacji zamieszczono także zebrane materiały z własnych badań autora (fotografie, opisy, pomiary). W ramach prowadzonych kwerend i prac badawczych zostały odkryte dotąd nieznane eksponaty, których nie ma także w katalogach zabytków sztuki. Walorem publikacji jest fachowy język, właściwy dla określeń z dziedziny historii sztuki i konserwacji zabytków. Prawidłowo zostały sporządzone spisy rzeczy oraz odsyłacze. Publikacja stanowi cenny materiał źródłowy dla dalszych badań nad prezentowanym zagadnieniem i pogłębianiem jej problematyki. Wypełniła ona w dużej mierze lukę w świadomości historycznej zakonu franciszkanów, uświadamia wartość odkrytego dziedzictwa kulturowo-kościelnego oraz zachęca do dalszych poszukiwań i opracowań.

o. prof. dr hab. Zdzisław Gogola OFMConv



Ta strona wykorzystuje pliki typu cookie. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.
Zamknij