Franciszkanie.pl - serwis informacyjnyFranciszkanie.pl - serwis informacyjny

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach na Ukrainie

25.01.2022 . kg

Franciszkanie.pl | Redakcja portalu

Konserwacji i rewaloryzacji poddana została krypta zbudowana z cegieł, łupka piaskowcowego, alabastru, znajdująca się w kościele franciszkanów w Bołszowcach na Ukrainie.

Podstawowym celem prowadzonych prac konserwatorskich było powstrzymanie zachodzących procesów niszczenia alabastrowych stopni, portalu, odtworzenie wapienno-piaskowych tynków, odtworzenie posadzki, przywrócenie wentylacji podziemia. Ważnym elementem prac było naprawienie instalacji elektrycznej i poprowadzenie jej w ten sposób by nie zakłócała prawidłowego odbioru estetycznego. Planowane było również wykonanie sarkofagu w celu zgromadzenia kostnych

Prace konserwatorskie rozpoczęto od wykonania dokumentacji opisowej i fotograficznej stanu zachowania podziemi przeznaczonych do prac renowacyjnych. Prace przy tworzeniu dokumentacji opisowej i fotograficznej kontynuowano podczas prowadzenia wszystkich etapów prac konserwatorskich i restauratorskich.

Usunięto źle zachowane tynki i zdemontowano stopnie schodów. Następnie powierzchnię kamienia oczyszczono z luźno zalegających nawarstwień zewnętrznych.

Przeprowadzono próby oczyszczania powierzchni z nawarstwień skonsolidowanych z alabastrem a następnie oczyszczono wszystkie płaszczyzny wybraną, najskuteczniejszą metodą. Z powodu wrażliwości alabastru na rozpuszczalniki chemiczne zdecydowano się na delikatne usunięcie chemicznych nawarstwień zewnętrznych oraz amorficznej warstwy zdegradowanego gipsu metodą mechaniczno-ścierną na sucho. Zabieg oczyszczania prowadzony był z jak największym poszanowaniem oryginalnej powierzchni konserwowanego obiektu.

Wykonano odkrywki sondażowe polegające na odwiertach w podłożu krypty. Sprawdzono, czy pod spodem nie ma pustek, innych sklepień itp.

W kolejnym etapie prac konserwatorskich oczyszczono odwrocia zdemontowanych stopni. Wykonano gniazda pod uzupełnienia i wykonano fleki. Przyklejono je żywicą Akemi Akepox 5010 przy zastosowaniu dybli ze szklanego włókna. Oczyszczonym powierzchniom kamienia przywrócono barwę oraz poler, co umożliwiły wykonanie uzupełnień powierzchni. W tym celu wykorzystano włókniny ścierne o odpowiedniej gradacji: 400 i 600.

Miejsca drobnych ubytków alabastru odpylono oraz oczyszczono alkoholem metylowym. Następnie ich powierzchnię zaizolowano 5% roztworem żywicy akrylowej Paraloid B-72, firmy Rohm&Haas, USA w acetonie. Miejsca ubytków uzupełniono kitem syntetycznym wykonanym z żywicy epoksydowo-akrylowej Platinium, firmy Akemi, Niemcy. Żywicę modyfikowano dodatkiem mączki alabastrowej zrodzimego kamienia, sproszkowanym grafitem oraz pigmentami mineralnymi oraz syntetycznymi. Kolor oraz uwarstwienie dopasowywano do miejsca wokół uzupełnianego ubytku. Po związaniu żywicy powierzchnię kitu opracowywano papierami ściernymi kolejno według gradacji: 180, 240, 320, 400, 600. Spękania oraz odspojenia w formie łusek podklejono płynną żywicą epoksydową UV 110 firmy Remmers, Niemcy. Następnie szczeliny i większe pęknięcia uzupełniono i opracowano w analogiczny sposób.

Kolejnym etapem prac było wykonanie pełnej rekonstrukcji dwóch stopni z kamienia podobnego do oryginalnego. Wszelkie uzupełnienia docinano i opracowywano wstępnie w pracowni konserwatorskiej utworzonej na zapleczu kościoła. Zabieg ten pozwolił na ograniczenie zapylenia w małej przestrzeni krypty. Zainstalowano wyciąg firmy Metabo do odsysania znacznej ilości pyłów. dodatkowym zapyleniem. Za materiał kamieniarski posłużył alabaster zdemontowany ze stopni schodów prowadzących do mensy ołtarzowej. Miejsca ubytków zaizolowano żywica akrylową Paraloid B72 w acetonie. W podobny sposób zaizolowano powierzchnię styku fleków.

Po wykonaniu wszystkich prac konserwatorskich przystąpiono do prac tynkarskich. Po wzmocnieniu cegły preparatem Sylikatfestiger firmy Renmmers- Niemcy, położono pierwszą szczepną-warstwę tynku. Kolejne warstwy nakładano po wstępnym wysezonowaniu poprzedniej. Nadmiar wilgoci w podziemiach znacznie wydłużał odstępy pomiędzy kolejnymi warstwami tynkarskimi. Tynk składał się z piasku, hydratyzowanego wapna gaszonego i cementu białego- proporcje zaprawy: 8 do 5 do 1.

Podjęto również decyzję o potrzebie wykonania sarkofagu, w którym zostaną złożone szczątki kostne hetmana Marcina Kazanowskiego. Trumnę potraktowano jako symboliczny pochówek fundatora kościoła. Projekt wykonano na podstawie analizy zachowanych podobnych trumien pochodzących z XVI w.

Sarkofag został wykonany z dębowego, impregnowanego drewna obitego czerwonym suknem, okuty w narożnikach trybowaną w guzy, miedzianą blachą. Od strony ,,nóg”, w części widocznej przez alabastrowy portal przytwierdzona została miedziana, patynowana blacha z napisem.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Departament Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych.

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; wejście do krypty strona zachodnia; fot. A. Kazberuk

 

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; mur krypty po usunięciu tynków; fot A. Kazberuk

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; podczas wykonywania rekonstrukcji alabastrowych stopni; fot A. Kazberuk

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; uzupełnienia ostatniego stopnia schodów; fot. Julia Pużak

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; posadzka w krypcie Marcina Kazanowskiego; fot. Julia Pużak

Konserwacja i rewaloryzacja krypty w kościele w Bołszowcach, Ukraina; sarkofag ustawiony w krypcie Marcina Kazanowskiego; fot A. Kazberuk



Ta strona wykorzystuje pliki typu cookie. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.
Zamknij