Franciszkanie.pl - serwis informacyjnyFranciszkanie.pl - serwis informacyjny

Niedziela Palmowa. Dlaczego palmy?

14.04.2019 kg .

VI niedzielę Wielkiego Postu nazywamy Niedzielą Palmową czyli Męki Pańskiej. Treść liturgii tego dnia wprowadza nas w Wielki Tydzień. Niedzielę Palmową wyróżnia obrzęd poświęcenia palm, odczytanie Ewangelii o triumfalnym wjeździe Chrystusa do Jerozolimy, procesja z palmami oraz odczytanie opisu Męki Pańskiej. Z pewnością każda z tych części liturgii wymagałaby osobnego komentarza, ze względu na ich znaczenie w tak szczególnym dniu. Jednak dziś skupimy się na procesji z palmami.

Pieśń na rozpoczęcie procesji – Hosanna Filio David

 

Pierwszym ośrodkiem uroczystego świętowania Niedzieli Palmowej była Jerozolima, gdzie już w IV w. organizowano procesję z palmami. Jej forma została opisana w pamiętnikach z pielgrzymki do Ziemi Świętej, którą odbyła kobieta o imieniu Egeria na przełomie IV i V w. Był to czas w historii liturgii, w którym starano się odwzorowywać wydarzenia z życia Chrystusa w celebracjach liturgicznych. Egeria w następujący sposób opisała procesję z palmami odbywająca się sobotę, przed Niedzielą Palmową:

O siódmej godzinie cały lud wchodzi więc na Górę Oliwną, to jest do kościoła w Eleona. Biskup siada i odmawia się hymny i antyfony stosowne do tego dnia i miejsca, podobnie też czytania. Gdy nadchodzi godzina dziewiąta, wstępują z hymnami do Imbomon, to jest na to miejsce, z którego Pan wystąpił do nieba, i tam siadają. [...]  Kiedy nadejdzie godzina jedenasta, odczytany zostaje ustęp z Ewangelii o tym, jak dzieci z gałązkami i palmami wybiegły naprzeciw Panu, mówiąc: « ogosławiony, który przychodzi w Imię Pańskie. Zaraz też biskup wstaje, a wraz z nim cały lud, po czym pieszo schodzą ze szczytu Góry Oliwnej. Wszystek lud idzie przed nim z hymnami i antyfonami, i odpowiadając: « ogosławiony, który przychodzi w Imię Pańskie. Wszystkie zaś dzieci, nawet te, które jeszcze nie potrafią chodzić, bo są maleńkie i niesione na plecach przez rodziców, trzymają gałązki – jedne palmowe, inne oliwne – i prowadzą biskupa w ten sposób, w jaki prowadzono Pana. I tak ze szczytu góry przez całe miasto do Anastasis wszyscy idą pieszo – a są wśród nich znakomite niewiasty i panowie…

Egeria podkreśla radosny charakter tej procesji, obecność dzieci niosących gałązki palm i oliwek oraz znaczących osób.

Zwyczaj procesji z palmami rozprzestrzeniał się na wschodzie i zachodzie chrześcijaństwa. Świadectwa liturgiczne zachodu potwierdzają, że już w VII w. odbywał się obrzęd poświęcenia palm, a w IX w. organizowano procesję na którą Teodulf z Orleanu skomponował utwór Gloria Laus:

 

Wieki od IX do XI to przenikanie uroczystej, radosnej procesji do liturgii rzymskiej, która do tej pory bardziej akcentowała w VI niedzielę Wielkiego Postu Mękę Pańską, odczytywaną w tym dniu już w czasach papieża Leona Wielkiego. Dzięki wpływom zewnętrznym liturgia rzymska przyjęła uroczysty pochód z palmami przez co celebracja Niedzieli Męki Pańskiej nabrała charakteru triumfalnego i radosnego, związanego z wjazdem Chrystusa Króla do Świętego Miasta. Wzbogacenie liturgii rzymskiej tradycją pochodzącą z Jerozolimy zostało potwierdzone przez XI-wieczne księgi. Procesja miała podniosły charakter, rozpoczynała się poza Rzymem i wiodła do któregoś z kościołów w mieście. Wierni nieśli ze sobą palmy, które były poświęcane.

Mszał Rzymski podaje nam dwie formy uczczenia uroczystego wjazdu do Jerozolimy, w których odbywa się obrzęd poświęcenia palm. Pierwszą jest procesja rozpoczynana poza kościołem, drugą – uroczyste wejście z poświęceniem palm i odczytaniem Ewangelii o wjeździe Chrystusa do Jerozolimy.

Procesja organizowana w Niedzielę Palmową staje się upamiętnieniem wjazdu Jezusa do Świętego Miasta, gdzie złożył się w ofierze za zbawienie świata. Jednak jest ona również znakiem kroczenia wszystkich wierzących w stronę wydarzenia, jakim jest Eucharystia, pamiątka ofiary Chrystusa. Prowadzi nas do niej sam Chrystus, idący w znaku krzyża na przedzie procesji z palmami. Krzyż na ten dzień ma być ozdobny, jak podają nam rubryki mszalne. Ma to wskazywać na Chrystusa, który jest Królem i Panem. Fakt królewskości tego pochodu, potęguje kolor czerwony szat liturgicznych, nawiązujący do królewskiej purpury.

Trzymane przez nas palmy, które zostają poświęcone, są znakiem naszej czci, oddawanej Chrystusowi triumfującemu. Potwierdza to modlitwa na błogosławienie palm: Wszechmogący Boże, z palmami w rękach czcimy dzisiaj zwycięstwo Chrystusa. A więc nie chodzi w tym obrzędzie o poświęcenie dla samego poświęcenia, lecz w tym znaku, świadomie oddajemy cześć Chrystusowi i przyjmujemy Go jako naszego Króla.

List okólny o przygotowaniu i obchodzeniu Świąt Paschalnych z 1988 r. zachęca by palmy zachować w naszych domach gdyż przechowywane w domu przypominają̨ wiernym o zwycięstwie Chrystusa, które uczcili w procesji. Do liturgii palmy wracają na kolejną Środę Popielcową, ponieważ po spaleniu stają się popiołem sypanym na głowy wiernych.

Niech więc świadome uczestnictwo w świętych obrzędach Niedzieli Palmowej pomoże nam głębiej wejść w tajemnice Triduum Paschalnego. Wprowadza nas w nie Chrystus Pan, idąc przed nami w znaku wspomnianej procesji z palmami. Bóg odsłania nam swoją tajemnicę, szczególnie w tym świętym czasie, jaki jest przed nami, a więc nie pozostaje nam nic innego jak tylko się na to zgodzić.

o. Marcin Drąg OFMConv



Ta strona wykorzystuje pliki typu cookie. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.
Zamknij