Franciszkanie.pl - serwis informacyjnyFranciszkanie.pl - serwis informacyjny

Odbudowa Sanktuarium Matki Bożej w Bołszowcach na Ukrainie w ramach programu „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”

13.01.2022 . kg

Bołszowce | Klasztor bł. Jakuba Strzemię - Bołszowce

W ramach programu „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą” realizowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2021 r. trwał czwarty etap projektu odbudowy Sanktuarium Matki Bożej w Bołszowcach na Ukrainie – prace konserwatorskie i restauratorskie prowadzone przy alabastrowym ołtarzu głównym.

Obiektem objętym pracami był alabastrowy ołtarz główny z Kościoła pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Bołszowcach, mieszczącym się obecnie w granicach Ukrainy a przynależącym wcześniej do Rzeczypospolitej Polskiej.

Pierwotnie wygląd alabastrowego ołtarza głównego odbiegał od wyglądu zastanego przed rozpoczęciem prac konserwatorskich. Możliwym jest, że jego pierwotny zarys estetyczny nie zostanie nigdy odtworzony. Surowa architektoniczna kamienna oprawa ołtarza głównego miała stanowić tło dla bogactwa otaczających go różnego rodzaju dekoracji. Jedynie całość wszystkich tych elementów mogła odwzorować zamysł projektanta. Ołtarz otoczony był z każdej strony malowidłami ściennymi.

Podstawowym celem prowadzonych prac konserwatorskich jest powstrzymanie zachodzących procesów niszczenia alabastrowego ołtarza. Sprawuje on funkcje sakralne, dlatego tak ważnym jest przywrócenie pierwotnych walorów estetycznych założenia architektoniczno-rzeźbiarskiego.

Prace konserwatorskie rozpoczęto od wykonania dokumentacji opisowej i fotograficznej stanu zachowania dwustopniowego cokołu oraz retabulum. Kolejnym etapem był montaż rusztowań umożliwiających prowadzenie prac na wszystkich elementach retabulum oraz cokołu ołtarza jednocześnie. Następnie powierzchnię ołtarza oczyszczono z luźno zalegających nawarstwień zewnętrznych. Przeprowadzono próby oczyszczania powierzchni a następnie oczyszczono wszystkie płaszczyzny opracowane na gładko wybraną, najskuteczniejszą metodą. W kolejnym etapie prac konserwatorskich oczyszczono spoiny bloków kamiennych oraz usunięto zdegradowane fragmenty spoin łączących. Oczyszczonym powierzchniom kamienia przywrócono barwę oraz poler co umożliwiły wykonanie uzupełnień powierzchni. Po wykonaniu wszystkich prac konserwatorskich przystąpiono do prac restauratorskich.

W tym celu usunięto zniekształcające odbiór estetyczny założenia miejscowe zgłuszenia powierzchni alabastrowych bloków retabulum oraz dwustopniowego cokołu. Nowopowstałe miejsca drobnych ubytków alabastru odpylono, oczyszczono oraz zaizolowano. Kolejnym etapem prac było wykonanie dużych uzupełnień formy architektonicznej kamienia. Za materiał kamieniarski posłużył alabaster zdemontowany ze stopni schodów prowadzących do mensy ołtarzowej. Po wklejeniu wszystkich elementów ich powierzchnie opracowano, wyszlifowano i wypolerowano. W kolejnym kroku uzupełniono profilowanie stopni cokołu. W tym celu zdjęto wymiar z zachowanych fragmentów, wykonano wzorniki wspomagające i sporządzono gotowe elementy w pracowni konserwatorskiej.

Wapienne elementy wieńczące ceglany mur konstrukcyjny oczyszczono z zalegających na jego powierzchni nawarstwień zewnętrznych następnie uzupełniono odpowiednio zabarwioną zaprawa renowatorską. Uzupełnienia pozwoliły na scalenie i estetyzację powierzchni całości założenia architektoniczno-rzeźbiarskiego.

W kolejnych etapach planowanych prac konserwatorskich wykonanie zostanie spoinowanie łączące bloki kamienne, które zostanie zunifikowane do koloru otaczającego kamienia. Cała powierzchnia alabastru zostanie również zabezpieczona woskiem mikrokrystalicznym.

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Alabastrowy ołtarz główny. Bołszowce 2021; fot. A. Kazberuk

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Widok prezbiterium kościoła wraz z ołtarzem głównym. Stan zachowania obiektu z 1994 r.

 

Kościół i klasztor w Bołszowcach, Ukraina. Alabastrowy ołtarz główny. Prawa oraz lewa strona (stan po wykonaniu prac konserwatorskich w latach 2018-2019) wraz z częścią centralną (stan przed konserwacją 2019 r.); fot. A. Kazberuk

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Widok lewej strony retabulum wraz z dwustopniowym cokołem. Stan zachowania obiektu przed rozpoczęciem prac konserwatorskich; lipiec 2021; fot. A. Kazberuk

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Widok centralnej części retabulum wraz z kamienna oprawą tabernakulum. Stan zachowania obiektu przed rozpoczęciem prac konserwatorskich; lipiec 2021; fot. A. Kazberuk

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Alabastrowy ołtarz główny. Oczyszczanie oraz szlifowanie powierzchni alabastrowych bloków. Stan w trakcie prowadzenia prac konserwatorskich; lipiec 2021; fot. K. Prus

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Stan zachowania obiektu po przeprowadzonych pracach konserwatorsko-restauratorskich retabulum wraz z dwustopniowym cokołem (etap IV), kolumnada wraz z zwieńczeniem (etap III), lewa strona (etap II), Prawa strona (etap I); sierpień 2020; fot. A. Kazberuk

 

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Lewa, zewnętrzna część retabulum i cokołu. Stan zachowania obiektu po przeprowadzonych pracach konserwatorsko-restauratorskich; sierpień 2021; fot. A. Kazberuk

Kościół w Bołszowcach, Ukraina. Prawa część retabulum. Zrekonstruowany narożnik profilowanego zwieńczenia retabulum. Stan zachowania obiektu po przeprowadzonych pracach konserwatorsko-restauratorskich; sierpień 2021; fot. A. Kazberuk

 



Ta strona wykorzystuje pliki typu cookie. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.
Zamknij