Franciszkanie.pl - serwis informacyjnyFranciszkanie.pl - serwis informacyjny

Podoba mi się, że nauczasz świętej teologii braci…

23.11.2021 . kg

ISF - Kraków | Instytut Studiów Franciszkańskich

Jak mówił o nim Ojciec Święty Benedykt XVI, „Antoni położył podwaliny pod teologię franciszkańską, która – uprawiana przez innych wybitnych myślicieli – miała osiągnąć swoje szczyty w postaciach Bonawentury z Bagnoregio i błogosławionego Jana Dunsa Szkota”. Dziś prezentujemy krótki list, który do Świętego Padewczyka skierował Franciszek z Asyżu. O czym w nim pisał?

Bratu Antoniemu, biskupowi memu, brat Franciszek, pozdrowienie. Podoba mi się, że nauczasz świętej teologii braci, bylebyś tylko podczas tego studium ducha modlitwy i pobożności nie gasił, jak jest to sformułowane w regule.

Tomasz z Celano w Życiorysie drugim św. Franciszka, pisząc o nauczaniu Franciszka na temat kaznodziejów i teologów, wspomina o pewnym liście, jaki sam Franciszek miał napisać do brata Antoniego adresując go: fratri Antonio episcopo meo. Tomasz nie podaje treści listu, który znajduje się w ściśle ze sobą powiązanych, późnych zbiorach XIV-wiecznych. Być może w odpowiedzi na prośbę o pisemną autoryzację, Franciszek zatwierdza nauczanie braci teologii przez Antoniego, jednak wyznacza precyzyjne granice: zgodnie z zarządzeniami Reguły zatwierdzonej, dotyczącymi pracy fizycznej, studium teologii nie powinno gasić ducha modlitwy i pobożności.

Rękopisy, w których znajduje się List do brata Antoniego i gwarantujące jego autentyczność, informują nas, że Antoni w momencie kluczowym dla losów zakonu czuł potrzebę zwrócenia się do Franciszka, ponieważ nie chciał  nauczać, mimo próśb braci, bez pozwolenia Asyżanina. Chodziło, jak wyjaśnia list, o nauczanie „świętej teologii”, o wpajanie której kapłanom i kandydatom do kapłaństwa, obecnym także wśród braci mniejszych, prosił biskupów Sobór Laterański IV.

Prywatny list, datowany na koniec 1223 lub początek 1224 r., wyznacza decydujący zwrot, gdyż otwiera drogę dla nauki w zakonie, dla postulowania wartości wykształcenia w formacji braci i włączenia ich do środowisk akademickich.

Bazując na świadectwie Tomasza z Celano, nie ma raczej wątpliwości co do faktu, iż Franciszek rzeczywiście napisał list do Antoniego. Pozostaje jednak pytanie, czy to ten sam list, o którym wspomina Celańczyk. Zasadnicze obiekcje wiążą się z faktem, iż list nie pojawia się w zbiorach pism Franciszkowych. Pojawia się natomiast samodzielnie i niemalże wyłącznie w opowieściach hagiograficznych dotyczących Antoniego, zawartych w manuskryptach z tak zwanej kompilacji awiniońskiej (1322-1328) oraz w innych z nią związanych.

Wątpliwości budzi też wezwanie „biskupowi memu” oraz forma, w jakiej tekst został przekazany. Kwestia dotycząca autentyczności listu nie została zatem definitywnie rozwiązana. Faktem jest jednak, iż w połowie lat 20. XIII w. skłanianie się ku przyjęciu studiów teologicznych jako fundamentalnej części formacji braci było coraz silniejsze w zakonie, co niewątpliwie rozumiał Franciszek. Nie ma również wątpliwości, że nauczanie Antoniego, jasno widoczne w pozostawionych przez niego „Sermones Dominicales” oraz „Sermones Sanctorum”, nie kontrastuje z wyrażonym w liście Franciszkowym pragnieniem.

za: isf.edu.pl



Ta strona wykorzystuje pliki typu cookie. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.
Zamknij